Pitso ya ho hlokomela

Thuso e tswang Mangolong bakeng sa bahlokomedi

bible society

of south africa

Selelekela

Phano ya tlhokomelo ke pitso e fanang ka meputso e mengata. Ho wena, jwalo ka mohlokomedi, e ka eketsa moelelo o matla le tjhebisiso e tebileng ya bophelo ba hao. Leha ho le jwalo, mokudi hape a ka kgathatsa mohlokomedi. Ho na le bokudi bo bongata hara rona – batho ba nang le HIV/Aids, bakudi ba kankere, maqheku, le bakudi ba kulelang lefu. Mangolo a Halalelang a tla tlisa tshepo, kgothalo, le tjhebisiso ya phano ya tlhokomelo ya hao. Re rapela hore Mangolo ana a tla o phephetsa hore o hole moyeng mme ka hona a tebise tumelo ya hao. Mantswe a oona a fanang ka bophelo a sebetsa bakeng sa bafani ba tlhokomelo ho tswa mahlakoreng ohle a bophelo: batho ba tlwaelehileng ba hlokometseng setho sa lelapa, basebetsi ba sa rupellwang, bahlokomedi ba porofeshenale, kapa baeletsi ba rupeletsweng le baalafi ba fanang ka tshehetso le tataiso.

Bukana ena e tshwere meralo e mashome a mararo e nang le dirapa tse kgethilweng Mangolong tse thathiseletsang dintlha tse fapaneng tsa phano ya tlhokomelo. Moralo ka mong o tla latelwa ke dipotso tsa boitlhahlobo, mme di tla o thusa ho ithuta Mangolo le ho sebedisa molaetsa wa ona bophelong ba hao le phanong ya tlhokomelo ya hao. O ka bala moralo o le mong letsatsi ka leng, ka ho sebedisa bukana jwalo ka letoto la boitlhahlobo bakeng sa kgwedi e le nngwe. Ho seng jwalo, e ka sebediswa bakeng sa dipuisano tsa sehlopha, ho etsa mohlala dikopanong tsa thapelo bakeng sa bahlokomedi setsing sa heno.

Eka wena le phano ya hao ya tlhokomelo le ka ba motjha wa lerato la Modimo le kutlwelo.

Phano ya tlhokomelo jwalo ka pitso

Ka Moya o Halalelang, Kreste o phatlaladitse Ditaba tse Molemo ho ba hateletsweng, ba robehileng dipelo, batshwaruwa le batho ba shwetsweng.

Moya wa Morena Modimo

o hodima ka,

hobane o ntlotseditse

ho bolella mafutsana,

molaetsa o molemo.

O nthometse ho thoba pelo

tsa ba swabileng,

ho phatlalletsa bathopuwa

tsa tokoloho,

le hore ba tjhankaneng

ba tla lokollwa;

ho phatlalatsa selemo sa Morena,

lemo sa mehauhelo,

le letsatsi la phetetso

ya Morena wa rona,

le ho tshedisa bohle

ba leng bofifing;

ho nea ba Sione ba leng bofifing

moqhaka o kgabane

bakeng sa molora,

ole ya thabo

bakeng sa bofifi,

seaparo sa thoriso

bakeng sa maswabi,

ba tle ba bitswe fate tsa ho loka,

tse lenngweng ke Morena

hore a tle a tlotliswe.

Ba tla tsosa masupi a kgale,

ba ntjhafatse thako tsa boholoholo;

ba tla tsosa metse e neng e ripitlwe,

dithako tsa meloko e mengatangata.

ESAYA 61:1-4

Kreste hape o re bitsa hore re nehelane ka letsoho la thuso ho ba e hlokang.

Jarelanang mefokolo, mme ka hona le tla phetha molao wa Kreste.

BAGALATA 6:2

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Modimo o o bitseditse tshebetso ya ho fana ka tlhokomelo jwang?

- Thathamisa ditsela tseo ka tsona o ka ikamahanyang le Mangolo a latelang ho latela phano ya hao ya tlhokomelo.

- O ka thathiseletsa pitso ya hao jwalo ka mohlokomedi jwang?

Ho tsotella, jwalo ka phethahatso ya molao wa bohlokwa ka ho fetisisa

Molao wa bohlokwa ka ho fetisisa o mabapi le lerato feela – ho rata Mmopi wa rona le bohle ba re potileng.

E mong wa Ditsebi tsa Molao, ya neng a ba mametse ha ba pheile kgang, mme a bona hore Jesu o ba arabile hantle, a tla ho yena, a mmotsa, a re: “Taelo ya pele ho tsohle ke efe?”

Jesu a araba, a re: “Ya pele ke e reng: ‘Mamela Iseraele! Morena Modimo wa rona ke yena feela Morena, mme o rate Morena Modimo wa hao ka pelo ya hao yohle, le ka moya wa hao wohle, le ka maikutlo a hao wohle, le ka matla a hao wohle.’ Ya bobedi ke ena: ‘Rata mohaeno jwalokaha o ithata.’ Ha ho taelo e nngwe e kgolo ho feta tsena.”

MAREKA 12:28-31

Jesu a hlalosa molao wa bohlokwa ka ho fetisisa ka pale e latelang e mabapi le motho ya thusang le ho hlokomela motho ya hlokang:

Jwale ha ema Setsebi se seng sa Molao, mme ka ho leka Jesu, sa re: “Moruti, eka kgona ke etseng hore ke rue bophelo bo sa feleng?”

Yaba o re ho yena: “Ho ngotsweng Molaong? O o bala jwang?”

Yena a araba, a re: “O tla rata Morena Modimo wa hao ka pelo ya hao yohle, le ka moya wa hao wohle, le ka matla a hao wohle, le ka maikutlo a hao wohle, mme o rate le wa heno jwalokaha o ithata.”

Jesu a re ho yena: “O arabile hantle. Etsa hoo, mme o tla phela.”

Empa yena ka ho rata ho itokafatsa, a re ho Jesu: “Wa heso ke mang?”

Jesu a araba, a re: “Motho e mong o ne a theoha Jerusalema a eya Jeriko, mme a wela hara dinokwane tse ileng tsa mo hlobodisa, tsa mo kgakgatha, tsa mo siya a le makgatheng a ho shwa. Ha etsahala hore moprista e mong a theohe ka tsela eo, mme ha a mmona a mo kwekwetla. Ka mokgwa ona oo le Molevi a fihla sebakeng seo, ha a mmona a mo kwekwetla. Empa Mosamaria e mong, ya neng a eta, a fihla teng; ha a mmona a mo utlwela bohloko, a atamela, a tlamella maqeba a hae, a a tshela ka ole le ka veine, a nto mo palamisa pelesa ya hae, a mo isa tlung ya baeti, mme a mo oka. Ka la hosasane, a ntsha denare tse pedi, a di nea monga ntlo ya baeti, a re: ‘Ako mo oke, mme seo o ka se sebedisang kathoko ho sena, ke tla o buseletsa sona ha ke kgutla.’

“Ho ba bararo bao, o re eo e bileng wa habo motho ya ileng a wela hara dinokwane ke mang na?”

A re: “Ke ya ileng a mo etsetsa mohau.”

Jesu a re ho yena: “Eya, o etse jwalo le wena!”

LUKA 10:25-37

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Thathamisa ditsela tseo ka tsona phano ya tlhokomelo e leng phethahatso ya molao wa bohlokwa ka ho fetisisa.

- Basamaria ba ne ba nyefolwa ke Bajuda. Paleng ya Jesu, monna wa Mosamaria o thusa monna wa Mojuda ya lemetseng. See se bolelang ho wena jwalo ka mohlokomedi?

- O ka tebisa jwang bohlokwa ba semoya ba phano ya hao ya tlhokomelo jwalo ka phethahatso ya molao wa bohlokwa ka ho fetisisa?

Modimo ke mohlodi wa phano ya tlhokomelo?

Phano ya tlhokomelo e kenyeletsa ho fana ka matshediso – ho leka ho bebofatsa tshotleho ya motho e mong; mmeleng, maikutlong le moyeng. Bibele e bua tse ngata mabapi le sena, le haholoholo mabapi le Modimo ya tshedisang batho ba hae kapa ho laela hore motho e mong a ba tshedise.

“Tshedisang setjhaba sa ka,

se tshediseng,”

ho rialo Morena.

Kgothatsang Jerusalema ka lerato,

e bolelleng:

Bokgoba ba yona bo fedile,

sebe sa yona se tshwaretswe,

Morena o e otletse sona haholo.

ESAYA 40:1-2

Lona mahodimo binang ka thabo,

wena lefatshe nyakalla,

lona dithaba binang ka nyakallo!

Morena o tshedisa setjhaba sa hae,

o hauhela tjhaba sa hae se tujwang.

Empa Sione o itse:

“Morena o mphuraletse!

Morena wa ka o ntebetse!”

“Na mosadi a ka lebala lesea

leo a le anyesang,

a se ka hauhela ngwana

wa popelo ya hae?

Leha yena a ka lebala,

nna ha nka ke ka o lebala!”

Bona! ke ngotse bitso la hao

kahara diatla tsa ka,

marako a hao

ke ntse ke a bona kamehla.

“Ba tla tsosa marako a hao,

ba tla kgutla ba potlakile,

ba o hataketseng, ba o ripitla,

bona ba o balehe.

Phahamisa mahlo a hao,

o thalatse kahohle;

tjhaba sa hao se a phutheha,

se tla ho wena.

Ke hlapanya ka bitso la ka,”

ho rialo Morena,

“ho wena

ba tla tshwana le mekgabiso,

o ikgabise ka bona

jwaloka monyaduwa.”

ESAYA 49:13-18

Lengolong la hae la bobedi ho kereke ya Korinthe, moapostola Paulosi o hlalositse moo mohlodi wa matshediso a rona o leng teng, mmoho le bokgoni ba rona ba ho tshedisa batho ba bang.

Ho bokwe Modimo, Ntata Morena wa rona Jesu Kreste, Ntata mehauhelo le Modimo wa matshediso wohle. O re tshedisa matshwenyehong wohle a rona, e le hore le rona re tle re tsebe ho tshedisa bohle ba matshwenyehong, ka matshediso ao le rona re tshediswang ka wona ke Modimo. Jwalokaha mahloko a Kreste a re aparetse, ka mokgwa o jwalo le wona matshediso a re ngatafaletse ka Kreste. Ha re tshwenyeha, hona ho le tlisetsa tshediso le pholoho; haeba re a tshediswa, hona ho le tlisetsa tshediso e le thusang ho mamella mahloko ao le rona re a mamellang. Tshepo ya rona ho lona e tiile, hobane re tseba hore, jwalokaha le bile balekane ba rona mahlokong, le teng le tla nne le be bona matshedisong.

2 BAKORINTHE 1:3-7

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o kile wa ipotsa ka moo o tla tswela pele ka teng ka nako eo o ikutlwang eka matla ohle a hao mmeleng, maikutlong le moyeng a fedile? Na o ka hopola nako e jwalo ka ee moo Modimo a ileng a o tshedisa, mme a kgonahatsa hore o tswele pele ho tshedisa batho bao o ba hlokometseng?

- Thathamisa ditsela tseo ka tsona o ka ikgopotsang hore, qetellong, Modimo ke mohlodi wa matshediso ohle.

- O ka arolelana ka lerato la Modimo tlhokomelong ya hao jwang?

Mofodisi ya lemetseng

Boporofeta ba Esaya mabapi le mohlanka wa Modimo ya sotlehileng ya fodisang ba bang, bo fana ka tlhaloso ya tshebetso ya mohlanka ya lemetseng ya fodisang leha a opelwa boyena.

Mohlanka wa Morena

o metse pela hae jwaloka lehlomela,

jwaloka motso o melang

mobung o omeletseng.

O na hloka sebopeho

kapa bokgabane ba ho re hohela,

ha re mo tadima

bopeho sa hae se sa re kgahle.

O ile a nyediswa,

a furallwa ke batho,

ya eba motho wa mahlomola,

ya tsebang mahloko.

A tshwana le eo batho

ba tshabang le ho mo tadima;

o ile a nyediswa,

ra se ke ra mo natsa.

Ruri o ipelesitse mahloko a rona,

malwetse a rona

le wona a inkela wona,

empa rona ra hopola

e le ya otlwang, ya shapuwang,

le ho hlokofatswa ke Modimo.

O ila hlajwa

ka baka la ditshito tsa rona,

a tetetswa

ka baka la dibe tsa rona,

kotlo e re tlisetsang kgotso

ya mo wela hodimo,

ra fodiswa ke maqeba a hae.

ESAYA 53:2-5

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o ka ikamahanya le “Mofodisi ya lemetseng” phanong ya hao ya tlhokomelo?

- Na o “lemetse” jwalo ka mohlokomedi?

- Haeba ho jwalo, o nahana hore “Mofodisi ya lemetseng” a ka o fodisa jwang?

Boikutlo

Jwalo ka Bakreste, re bitsetswa hore re be le boikutlo bo tshwanang le boo Jesu a bileng le bona.

Ebang le maikutlo ana a neng a le ho Kreste Jesu: Yena, o ne a ena le boleng ba Modimo, mme o ne a sa hopole hore o iphamolela letho ha a re, o lekana le Modimo, empa o ile a iketsa lefeela, a inkela boleng ba lekgoba, a tshwana le batho, a phela jwaloka motho. O ile a inyenyefatsa, ya eba ya mamelang ho isa lefung, le hona lefu la sefapano. Ka baka leo, Modimo o ile a mo phahamisetsa hodimodimo, mme a mo fa lebitso le hlomphehang ho feta mabitso wohle, e le hore, ha ho bitswa lebitso la Jesu, mangwele wohle a lehodimong, le a lefatsheng, le a katlasa lefatshe, a tle a kgumame, mme maleme wohle a tle a bolele hore “Jesu Kreste ke Morena,” e be tlotliso ho Modimo Ntate.

BAFILIPI 2:5-11

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Re ithutang mabapi le boikutlo ba Jesu ho tswa serapeng see?

- Thathamisa ditsela tseo ka tsona o ka “nahanang ka tsela e tshwanang le eo Jesu Kreste a neng a nahana ka yona” phanong ya hao ya tlhokomelo.

Kgothatso e tswang Mangolong

Bibele e fana ka mantswe a mangata a kgothatso ho ba e batlang. Kamora lefu la Moshe Modimo o buile le Joshua, eo a neng a mo kgethile hore a etelle pele setjhaba sa Iseraele lefatsheng la ditshepiso la Kanana. Serapeng se latelang re bala mantswe a Modimo a kgothatso ho Joshua:

“Tsoha molota, o be sebete, hobane ke wena ya tla arolela setjhaba sena naha eo ke neng ke hlapanyetse bo-ntata sona hore ke tla se nea yona e le lefa la sona. Feela tsoha molota, o be sebete, o hlokomele ho phetha molao wohle oo mohlanka wa ka Moshe a o laetseng wona. O se ke wa o kgeloha jwang kapa jwang, e le hore o tle o atlehe hohle moo o yang teng. Kamehla o bue ka Molao ona, o o nahane motsheare le bosiu, e le hore o tle o hlokomele ho phetha tsohle tse ngotsweng ho wona, o tle o atlehe mesebetsing ya hao, mme o hlohonolofale ho tsohle tseo o di etsang. Ke se ke o laetse: Tsoha molota, o be sebete! O se ke wa tshaba, kapa wa nyahama pelo, hobane Morena Modimo wa hao, o na le wena hohle moo o yang teng.”

JOSHUA 1:6-9

Ka ho ipapisa le mantswe a Modimo ho Joshua, moapostola Paulosi o ngola hore “Mangolo a ngotswe ho ruta le ho re kgothatsa ka ho re fa tshepo” (Baroma 15:4).

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o ka hopola nako eo o kileng wa kgothatswa ke Lengolo?

- Ho latela seo Modimo o se jwetsitseng Joshua, boikokobetso bo tlamahana jwang le kgothatso e fanwang ho rona Bibeleng?

- Ke seabo sefe seo Bibele e ka se bapalang ho o boloka “o le matla hape o le sebete” phanong ya hao ya tlhokomelo?

Moya o Halalelang le phano ya tlhokomelo

Jesu o ne a tshepisitse barutuwa ba hae hore Ntate o tla ba romela Moya o Halalelang:

“Haeba le a nthata, le tla boloka ditaelo tsa ka. Ke tla kopa Ntate, mme o tla le nea Mothusi e mong, hore a be le lona ka ho sa feleng, e leng Moya wa nnete, oo lefatshe le ke keng la o amohela, hobane ha le o bone leha e le ho o tseba; lona le a o tseba hobane o dula le lona, mme o ka ho lona. Ha ke na ho le siya le le dikgutsana, ke tla tla ho lona. Ho se ho se hokae, mme lefatshe ha le sa tla mpona, empa lona le a mpona, hobane ke a phela, le lona le tla phela. Mohlang oo le tla tseba hore ke ka ho Ntate, mme lona le ka ho nna, le nna ke ka ho lona. Ya nang le ditaelo tsa ka, mme a di boloka, ke yena ya nthatang; ya nthatang o tla ratwa ke Ntate, le nna ke tla mo rata, mme ke tla iponahatsa ho yena.”

JOHANNE 14:15-21

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Thathamisa ditsela tseo ka tsona Moya o Halalelang o ka o thusang tshebetsong ya hao jwalo ka mohlokomedi.

- Na o ka hopola nako eo o neng o hlokomele ka yona hore moya o halalelang o ya o thusa phanong ya hao ya tlhokomelo?

- O ka etsa jwang hore o bule kelello ya hao hore e etellwe pele ke Moya o Halalelang mosebetsing wa hao wa ho hlokomela?

Mpho ya phano ya tlhokomelo

Re itse phano ya tlhokomelo ke pitso. Bibele e re ruta hore Modimo o fana ka dimpho tsa semoya le bokgoni ho batho hore ba kgone ho phethahatsa pitso ya bona.

Ka baka la neo ya mohau eo ke e neilweng, ke bolella e mong le e mong wa lona hore a se ke a ikgopola ho feta tekanyo, a mpe a inahane ka mokgwa o lekaneng, ho ya kamoo Modimo a lekanyeditseng e mong le e mong tumelo ya hae kateng. Jwalokaha re ena le ditho tse ngata mmeleng o le mong, empa ditho tseo tsohle di sa etse mosebetsi o tshwanang, ka mokgwa o jwalo, leha re le bangata, re mmele o le mong ho Kreste, e mong ke setho sa e mong. Jwale re na le dineo tse fapaneng, ho ya ka mohau oo re o neilweng. Ya neilweng ho porofeta, a porofete ka ho ya ka tumelo; ya neilweng ho sebeletsa, a sebeletse; ya neilweng ho ruta, a rute; ya neilweng ho kgothatsa, a kgothatse; ya fanang, a fane ka matsoho a mabedi; ya okametseng, a okamele ka mafolofolo; ya etsang mohau, a o etse ka thabo.

BAROMA 12:3-8

Ka hona ke o hopotsa hore o tsosolose neo ya Modimo, eo o e amohetseng ka hore ke o bee matsoho. Modimo ha a a ka a re nea moya wa bokwala, empa o re neile moya wa matla, wa lerato le wa boitshwaro.

2 TIMOTHEA 1:6-7

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Bophelong ba hao, na o ka lemoha dife kapa dife tsa dimpho tse boletsweng Mangolong? Haeba ho le jwalo, ke dife?

- Ke molemong wa mang o fuweng mpho kapa dimpho tsee?

- O ka “sebedisa mpho eo Modimo a o fileng yona jwang ka ho phethahala”?

- Na ka nako e nngwe o ikutlwa o tshohile ho ka sebedisa mpho kapa dimpho tsa hao? Ke kgothatso efe eo o e fumanang serapeng sa bobedi ho tswa Lengolong?

Meputso ya phano ya tlhokomelo

Ha Jesu a bua ka letsatsi leo a tlang ho ahlola batho ba ditjhaba tsohle ka lona, o buile hape ka moputso o tla tla ho batho ba hlokomelang bakudi.

“Mohla Mora Motho a tlang ka tlotla ya hae, a ena le mangeloi wohle, o tla dula teroneng ya hae ya botlotlehi. Ditjhaba tsohle di tla phuthehela pela hae, mme o tla kgetha ba bang ho ba bang, jwalokaha modisa a kgetha dinku ho dipodi; o tla bea dinku ka letsohong la hae le letona, dipodi ka ho le letshehadi.

“Jwale Kgosi e tla re ho ba ka ho le letona: ‘Tloong, lona ba hlohonolofaditsweng ke Ntate, le rue Mmuso oo le o lokiseditsweng haesale lefatshe le thewa, hobane ke ne ke lapile, la mpha dijo; ke nyorilwe, la mpha ka nwa; ke le moeti, la nkamohela; ke hlobotse, la nkapesa; ke kula, la ntlhwela; ke le tjhankaneng, la ntjhakela.’

“Ke moo ba lokileng ba tla mo araba, ba re: ‘Morena, ke neng re ileng ra o bona o lapile, yaba re a o fepa; kapa o nyorilwe, ra o fa wa nwa? Ke neng re ileng ra o bona o le moeti, ra o amohela; kapa o hlobotse, ra o apesa? Ke neng re ileng ra o bona o kula kapa o le tjhankaneng, ra o tjhakela?’

“Kgosi e tla ba araba, e re: ‘Ruri ke a le bolella, seo le se etseditseng e mong wa bao ba banyenyane ho bana beso, le se etseditse nna.’

“Jwale o tla re ho ba ka ho le letshehadi: ‘Tlohang ho nna, lona ba rohakilweng, le ye mollong o sa feleng, o lokiseditsweng Diabolosi le mangeloi a hae, hobane ke ne ke lapile, la se ke la mpha dijo; ke nyorilwe, la se ke la mpha ka nwa; ke le moeti, la se ke la nkamohela; ke hlobotse, la se ke la nkapesa; ke kula, ke le tjhankaneng, la se ke la ntlhwela.’

“Ke moo ba tla mo araba le bona, ba re: ‘Morena, ke neng re ileng ra o bona o lapile, o nyorilwe, o le moeti, o hlobotse, o kula, kapa o le tjhankaneng, yaba ha re o etsetse letho?’

“O tla ba araba, a re: ‘Ruri ke a le bolella, seo le sa kang la se etsetsa e mong wa ba banyenyane bana, le nna ha le a nketsetsa sona.’

“Jwale bana ba tla ya tlhokofatsong e sa feleng, ha ba lokileng ba eya bophelong bo sa feleng.”

MATHEU 25:31-46

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Moputso e tla ba ofe bakeng sa batho ba thabisitseng Morena ka – hara dintho tse ding – ho hlokomela bakudi? Ke hobaneng ba tla putswa ka tsela ee?

- Ho amohela “mmuso oo le o lokiseditsweng pele lefatshe le thehwa” ho bolelang ho wena?

- Jesu o re seo o se etsetsang batho bafe kapa bafe ba hae, ho sa natswe hore na se ka bonahala se se bohlokwa hakae, o tla be o se etsetsa yena. Ho tseba nnete ee ho susumetsa phano ya tlhokomelo ya hao jwang?

- Ke meputso efe (ya mmeleng, ya maikutlong, ya dikamano le ya semoyeng) eo o seng o e fumane ka mosebetsi wa hao wa bohlokomedi?

Bahlokomedi ba hlohonolofetse

Lengolo le re ruta hore Modimo o hlohonolofatsa batho ba hlokomelang batho ba bang.

Ho lehlohonolo

ya hlokomelang mofutsana;

Morena o tla mo lopolla,

a mo lopolle mohla tsatsi la tlokotsi.

Morena o tla mo sireletsa,

a mo phedise hamonate lefatsheng;

a ke ke a tlohella dira tsa hae

ho etsa borata ka yena.

Morena o tla mo thusa

diphateng tsa lefu,

a nne a fetole diphate tsa hae,

a di fetole ha a ntse a kula.

DIPESALEMA 41:2-4

Barutuwa ba hae ba tla ho yena; a qala ho ba ruta, a re:

“Ho lehlohonolo

ba futsanehileng moyeng,

hobane Mmuso wa mahodimo

ke wa bona.

Ho lehlohonolo ba mahlomoleng,

hobane ba tla tshediswa.

Ho lehlohonolo ba mosa,

hobane lefatshe

e tla ba lefa la bona.

Ho lehlohonolo

ba lapetseng ho loka,

ba ho nyoretsweng,

hobane ba tla kgotsofatswa.

Ho lehlohonolo ba mohau,

hobane ba tla hauhelwa.

Ho lehlohonolo

ba pelo di hlwekileng,

hobane ba tla bona Modimo.

HO lehlohonolo ba bopang kgotso,

hobane ba tla bitswa

bana ba Modimo.

Ho lehlohonolo

ba hlorisetswang ho loka,

hobane Mmuso wa mahodimo

ke wa bona.

“Le lehlohonolo ha le hlapaolwa, le hloriswa, le etseletswa ka mekgwa yohle ka baka la ka. Thabang, le nyakalle, hobane moputso wa lona o moholo mahodimong; etswe baporofeta ba bileng teng pele ho lona ba hlorisitswe jwalo.”

MATHEU 5:1b-12

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- O nahana hore ho bolelwang ha Bibile e re Modimo o hlohonolofatsa motho?

- Jesu o re “Modimo o hlohonolofatsa batho ba mohau”. Ke tlhohonolofatso efe eo a e bolelang bakeng sa batho ba jwalo? Seo se amana jwang le phano ya tlhokomelo?

- Thathamisa tse ding tsa ditsela tseo ka tsona mohlokomedi a fumanang ditlhohonolofatso tsa Modimo.

Phano ya tlhokomelo le dikamano

Lefatsheng la rona le sohlokehileng, ke nnete hore dikamano ka dinako tse ding ha di sebetse ka tsela eo re neng re ka lakatsa hore di be ka yona. Bukeng ya Diketso re bala mabapi le Baranabase, eo lebitso la hae le bolelang “ya kgothatsang ba bang” (Diketso 4:36-37). Ke monna ya nkileng Paulosi – eo ka nako eo a neng a bitswa Saule – tlasa borupelli ba hae qalong ya tsebetso ya hae:

Baranabase a mo nka, a mo isa ho baapostola, mme a ba hlalosetsa kamoo Saule a ileng a bona Morena kateng tseleng, le hore o ile a bua le yena, le kamoo a ileng a bua kateng phatlalatsa Damaseka ka lebitso la Morena.

DIKETSO 9:27

Ha morao re bala ka ka moo ba ileng ba arohana ka teng:

Jwale, kamora matsatsinyana, Paulosi a re ho Baranabase: “A re boele re tjhakele badumedi motseng o mong le o mong oo re ileng ra phatlalatsa lentswe la Morena ho wona, re bone hore na ba phela jwang.” Jwale Baranabase o ne a lakatsa hore ba ye le Johanne ya bitswang Mareka, empa Paulosi a fumana ho sa lokele hore ba ye le enwa ya ileng a ikgula ho bona ha ba ne ba le Pamfilea, a se ke a ya le bona mosebetsing. Ha eba le phapang e kgolo hoo ba ileng ba arohana; Baranabase a nka Mareka, ba kena ka sekepeng ho tshelela Sipera. Yare hoba Paulosi a kgethe Silase, a tloha a beilwe kalosong ya mohau wa Morena ke badumedi.

DIKETSO 15:36-40

Leha ho le jwalo, Bibele e re bitsetsa hore re etse tsohle ho lokisa dikamano tsa rona ka moya wa lerato.

Kaha le le bakgethwa ba Modimo, ba halaleditsweng, ba ratwang ke yena, ebang le kutlwelobohloko, le mosa, le boikokobetso, le bonolo, le boiphapanyo. Ha e mong a lla ka e mong le mamellane, mme le tshwarelane jwalokaha le Morena a le tshwaretse. Hodima tsena tsohle, ebang le lerato, e leng lona le tlamahanyang tsohle hore di phethehe.

Kgotso ya Kreste e ke e buse dipelo tsa lona.

BAKOLOSE 3:12-15a

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Ke dikamano dife tse susumetsang phano ya hao ya tlhokomelo ka tsela e kgolo?

- Na haesale ho na le motho ya kileng a o etsa lekolwane la hae bakeng sa ho o rupella, jwalo ka ha Barabanase a entse ka Paulosi? Na ho na le motho ya jwalo – mohlomong mohlokomedi e mong – ya hlokang thuso, motho eo o ka mo etsang lekolwane la hao?

- Ke melawana efe bakeng sa ho tswelletsa dikamano tse ntle e fanweng Bibeleng?

- Na ho na le dikamano tse ding tseo o hlokang ho di lokisa? Na ho na le motho eo o hlokang ho mo tshwarela?

Mokgathala wa phano ya tlhokomelo

Mangolo a ananela hore ka nako e nngwe re ka fihlella phello ya matla a rona mme ra batla ho inehela, jwalo ka ka moo Elia moporofeta a entseng ha Mofumahadi Jesabele a ne a mo tsebisa hore o rerile ho mmolaya. Dinakong tse jwalo ka tseo, re ka ba le bonnete ba hore Modimo o a utlwisisa mme o tla ba mohau ho rona mme o tla ntjhafatsa matla a rona.

Ha Elia a bona taba di le mosenekeng, a ema, a baleha hore a tle a pholohe, a ba a ya fihla Beeresheba e naheng ya Juda, mme a siya mohlanka wa hae hona moo.

Elia yena a qeta letsatsi a ntse a tsamaya hara lehwatata. A fihla a dula tlasa sehlahla sa tshinabele, a ikopela hore a shwe, a re: “Ho lekane! Oho, Morena, nka moya wa ka jwale, hobane ha ke fete bo-ntate ka letho!”

Ha a ntse a paqame, a kgalehile katlasa sehlahla sa tshinabele, lengeloi la mo sisinya, la re ho yena: “Tsoha, o je!” Ha a tadima, a bona senkgwa se besitsweng mollong wa mashala, pela hlooho ya hae ho ena le lekuka la metsi. Yaba o a ja, o a nwa, a nto kgaleha hape.

Lengeloi la Morena la boela la tla kgetlo la bobedi, la mo sisinya, la re: “Tsoha, o je, ho seng jwalo leeto lena le tla o imela.” Yaba o a tsoha, o a ja, o a nwa. Dijo tseo tsa mo matlafatsa, mme a tsamaya matsatsi a mashome a mane, le masiu a mashome a mane, a ba a ya fihla Horebe, thabeng ya Modimo.

1 DIKGOSI 19:3-8

Erekaha re ena le Moprista e Moholo, ya hlompehang, ya keneng lehodimong, e leng Jesu, Mora wa Modimo, a re boleleng tumelo ya rona re tiile. Moprista wa rona e Moholo hase ya ka sitwang ho re utlwela bohloko mefokolong ya rona, hobane ke ya ileng a lekwa ka ditsela tsohle jwaloka rona, empa a se ke a etsa sebe. Ka baka leo, a re atameleng ka sebete teroneng ya mohau, re tle re amohele lereko, re fumane le mohau ho re thusa ha re hloka thuso.

BAHEBERU 4:14-16

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o kile wa ikutlwa eka jwale o fellwa ke matla a hao ohle? Kapa na o hlile wa fellwa ke matla kaofela e le ka nnete? Ke eng se neng se bakile see?

- O ka itlhokomela jwang ka tshwanelo ho thibela hore o fellwe ke matla ohle a hao?

- Jesu o utlwisisa tshotleho le mekutu ya hao. Ke eng seo o hlokang ho se isa ho Yena kajeno?

Ke nako ya ho itokolla mme o tswele pele

Re ithuta Lengolong hore ho na le bohlale ho tsebeng hore ke neng moo o lokelang ho amohela le moo o lokelang ho itokolla, hore o batle neng le hore o tele neng se itseng jwalo ka ntho e lahlehileng, le hore na o tiisetse neng le hore o inehele neng.

Dintho tsohle

di beetswe dinako tsa tsona,

nako tsa ho etsa tsohle

mona lefatsheng:

Ke nako ya ho tswalwa

le nako ya ho shwa,

nako ya ho hloma

le nako ya ho hlomola;

nako ya ho bolaya

le nako ya ho fodisa,

nako ya ho heletsa

le nako ya ho haha;

nako ya ho lla

le nako ya ho tsheha,

nako ya maswabi

le nako ya mohobelo;

nako ya ho lahla majwe

le nako ya ho a phutha,

nako ya ho akana

le nako ya ho se akane;

nako ya ho batla

le nako ya ho tela,

nako ya ho boloka

le nako ya ho lahla;

nako ya ho tabola

le nako ya ho roka,

nako ya ho kgutsa

le nako ya ho bua;

nako ya ho rata

le nako ya ho hloya,

nako ya ntwa

le nako ya kgotso.

Mosebetsi oo motho a o fufulellwang o mmuseletsa eng? Ke bone mosebetsi o boima oo Modimo a o neileng batho hore ba o sebetse. O entse hore ntho e nngwe le e nngwe e lokele nako ya yona; o neile batho takatso ya ho tseba tsa kgale le tse tlang ho tla, empa ha ba na ho fihlela kutlwisiso ya seo Modimo a se entseng ho tloha tshimolohong ho isa qetellong.

Ke a tseba hore ha ho letho le molemo ho motho, haese feela ho ithabisa le ho etsa tse ntle ha a sa ntsane a phela. Ha motho ka mong a eja, a enwa, a fumane tse molemo ka mesebetsi ya hae, hoo ke mpho ya Modimo. Ke tseba le hore tsohle tseo Modimo a di etsang di tla hlola kamehla yohle. Ha ho letho leo motho a ka le eketsang kapa a le fokotsa ho tsona. Modimo o etsa tsena hore batho ba tle ba mo tshabe.

MORUTI 3:1-14

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Lengolo lee le bolelang ho wena ho latela phano ya hao ya tlhokomelo?

- Boiphihlelo ba hao e bile bofe ka “nako … ya ho shwa, … bakeng sa ho lla, … bakeng sa ho arohana”? O ile wa shebana jwang le seo?

- Na o na le maemo ao o hlokang ho a tlohela o a lebale ele hore o tle o tswele pele ka bophelo? O nahana hore tsela e hlwahlwa ka ho fetisisa ya ho etsa see ke efe?

Ntjhafatso ya mohlokomedi

Bohle re feta dinakong tseo re ikutlwang re kgathetse, empa Lentsweng la hae Modimo o re tshepisa hore O tla re fa matla a matjha.

Wena Jakobo, o leng Iseraele,

ke hobaneng ha o bua, o re:

“Metsamao ya ka

Morena ha a e tsebe,

Modimo wa ka

ha a natse tokelo ya ka?”

Na ha le tsebe,

kapa ha le eso utlwe?

Morena ke Modimo

wa kamehla yohle,

ke yena Mmopi wa lefatshe lohle.

A ke ke a kgathala kapa a tepella,

mehopolo ya hae

e ke ke be ya fihlelwa.

O matlafatsa ba tepeletseng,

ba kgathetseng

o ba tsosa molota.

Batjha ba a kgathala,

mme ba tepelle,

bahlankana ba kgothometsehe,

ba be ba we;

empa ba tshepileng Morena

ba tla tsoha molota,

ba fofele hodimo jwaloka ntsu;

ba tla matha,

empa ba ke ke ba kgathala,

ba tsamaye,

ba se ke ba fellwa ke matla.

ESAYA 40:27-31

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o ka hopola nako eo o kileng wa ikutlwa o tshwana le batho ba Iseraele, nako eo ho neng ho bonahala eka Modimo ha a o tsotelle, eka ha A tsotelle hore ho etsahalang ho wena? O ile wa feta jwang nakong eo e jwalo?

- Ke karolong kapa dikarolong dife tsa phano ya hao ya tlhokomelo moo o hlokang matla a matjha?

- Lengolo le re ruta eng mabapi le karabelo ya Modimo ho batho ba kgathetseng mme ba nyahameng?

- O tlameha ho etsang ho etsa hore tshepiso ee ya ntjhafatso ebe ya hao?

Mamello

Lengolo le re kgothaletsa ho hahamalla pele mme re se ke ra inehela.

Ha e le mona re aparetswe ke leru la dipaki le lekanakana, le rona a re lahleng tsohle tse re sitisang, le sebe se re kgomaretseng, mme re mathe ka tiisetso peisong eo re e beetsweng. Re tadimeng ho Jesu, moqadi le mophethahatsi wa tumelo ya rona. Ke yena eo, ka baka la thabo eo a neng a e lebeletse, a ileng a mamella mahloko a sefapano, a se ke a natsa ho tlontlollwa ka sona, mme jwale o dutse ka letsohong le letona la terone ya Modimo. Nahanang ya ileng a mamella dikganyetso tse kaalokaalo tsa baetsadibe, esere la nyahama dipelo, la kgathala.

BAHEBERU 12:1-3

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Bibele e ruta hore “mamello e aha sebopeho, se re fang tshepo e sa tlo re phoqa le ka mohla”. See se bolela eng ho wena phanong ya hao ya tlhokomelo?

- Thathamisa dintho tse tharo tse o kginang mme tseo o lokelang ho di fedisa.

- Ho dula o fadimehetse Jesu ho tla o thusa jwang hore o mamelle jwalo ka mohlokomedi?

Karabelo e mpe ho mosebetsi wa hao

Ka dinako tse ding o ka lokela ho tobana le batho ba ananeleng seo o se etsang jwalo ka mohlokomedi. Bibele e re fa ditataiso hore re ka sebetsana jwang le diqhwebeshano tse jwalo.

Haeba le thahasella nnete, ke mang ya ka le etsang hampe? Empa haeba batho ba le hlokofaletsa ho loka ha lona, le lehlohonolo. Le se ke la ba tshaba, mme le se ke la ferekana, empa dipelong tsa lona le hlomphe Kreste, eo e leng Morena. Kamehla le itokisetse ho ikarabella ho bohle ba le botsang tsa tshepo eo le nang le yona. Empa etsang hona ka mosa le ka hlompho, matswalo a lona a kgutsitse, e le hore ba buang hampe ka metsamao ya lona e metle, ya Bokreste, ba tle ba hlajwe ke dihlong ke diketseletso tseo tsa bona. Ho molemo ho hlokofaletswa ho etsa tse ntle, haeba e le thato ya Modimo, ho ena le ho hlokofaletswa ho etsa tse mpe.

1 PETROSE 3:13-17

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Ka dinako tse ding re ka ngongoreha haholo ka maikutlo a batho ba bang mabapi le rona. Na o kile wa sekasekana le ngongoreho ee? E susumeditse phano ya hao ya tlhokomelo jwang?

- Na o kile wa ba le dikarabelo tse mpe mosebetsing wa hao wa tlhokomelo? Karabelo ya hao e bile efe?

- Na o ka sekasekana jwang le dikarabelo le boitshwaro bo bobe tse tobaneng le wena le mosebetsi wa hao wa tlhokomelo?

Molato le tshwarelo

Bohle re etsa diphoso nako le nako. Bongata ba rona hape re kile raba le ho se tshwarwe hantle.

“Tloong re lokise ditaba,”

ho rialo Morena.

“Leha dibe tsa lona

di ka ba kgubedu,

di tla sweufala jwaloka lehlwa;

leha di ka ba kgubedu tlere!

di tla sweufala jwaloka boya.”

ESAYA 1:18

Morena o na le kutlwelobohloko,

Morena o mosa;

o dieha ho halefa, o tletse mohau.

Ha a re tsekise hoyahoile;

ha a re jare ka pelo kamehla yohle.

Ha a re otle

ho ya ka dibe tsa rona,

ha a re putse

ho ya ka melato ya rona.

Jwalokaha mahodimo

a phahametse lefatshe,

le mohau wa Modimo o moholo,

o moholo hakaalo ho ba mo tshabang.

Jwalokaha botjhabela

bo le hole le bophirimela,

le ditlolo tsa rona o a di suthisa,

o di suthisetsa hole le yena hakaalo.

DIPESALEMA 103:8-12

“Ha ho le jwalo, ha o nyehela ka mpho ya hao aletareng, mme teng o hopola hore ngwaneno o na le disuwa le wena, siya mpho ya hao moo pela aletare, o yo boelana le ngwaneno pele, o ntano kgutla ho tla nyehela ka mpho ya hao.”

MATHEU 5:23-24

Haeba re re re phedisana le yena, empa re phela lefifing, re leshano, mme ha re phethe tsa nnete. Empa haeba re phela leseding, jwalokaha le yena a le leseding, re a phedisana, mme madi a Jesu, Mora wa hae, a re hlwekisa dibe tsohle.

Haeba re re ha re na sebe, re a ithetsa, mme nnete ha e yo ho rona. Ha re ipolela dibe tsa rona, Modimo o tla re tshwarela tsona, mme a re hlwekise bokgopo bohle, kaha o a tshepahala, mme o lokile.

1 JOHANNE 1:6-9

Rekolohelanang, le hauhelane, le tshwarelane, jwalokaha le Modimo a le tshwaretse ka Kreste.

BAEFESE 4:32

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Hobaneng o nahana hore tshwarelo ke sehlooho sa bohlokwa hakaalo Bibeleng?

- Na ho na le motho eo o hlokang ho mo tshwarela?

- Na ho na le ntho eo o hlokang ho kopa tshwarelo bakeng sa yona (ho Modimo, kapa ho batho ba bang)?

- Na o hloka ho itshwarela bakeng sa ntho e itseng?

Ho tobana le tshotleho

Jwalo ka mohlokomedi, o tobane le tshotleho ka dinako tsohle: tshotleho ya batho bao o ba hlokometseng, bohloko ba baratuwa ba bona, esita le bohloko boo eleng ba hao. Ha re utlwisise tshotleho yohle eo re e bonang mme ka nako e nngwe re ikutlwa jwalo ka Jobo ya ileng a lliswa ke mahlomola a hae, ha a leka ho utlwisisa hore ke hobaneng dintho tse jwalo di etsahala ho yena.

“Bophelo ba motho

mona lefatsheng ke ntwa,

matsatsi a hae ekare a mohiruwa,

a mohlanka ya labalabelang moriti,

a mohiruwa ya lebeletseng moputso;

nna lefa la ka

ke kgwedi tsa ho sebeletsa lelea,

ke abetswe masiu a mokgathala.

Kamehla ha ke robala ke a ipotsa:

‘Ekaba neng e tla ba neng ke tsohe?’

Empa siu bo bolelele, bo a tosa,

ke hlobaela jwalo

ho fihlela mafube a hlaha.

Diboko le kgoho tsa mobu

di nkgometse,

tlalo la ka le dipekane,

le petla boladu.

Matsatsi a ka a potlaka

sa nale ya selohi,

a be a fele

tshepo yona e nkwekwetla.

“Modimo, hopola:

Phelo ba ka bo ka moya feela,

mahlo a ka ha a ka ke a bona

tse molemo hape.

Ya mponang jwale,

ha a sa tla boela a mpona,

etlare ha o mpatla

ke be ke le siyo!

Jwalokaha maru a fefoha, a nyamele,

ya theohelang Nqalong ya Bafu

a ke ke a nyoloha;

ha a ke ke a kgutla,

a kgutlela lapeng la hae,

tulo tsa hae di sala di le feela,

a ke ke a hlola

a dula tulong tsa hae.

Ka baka leo, nna nke ke ka kgutsa,

ke tla bua

pelo ya ka e tshwenyehile,

ke ipelaetse

pelo ya ka e ngongorehile.

“Ebe nna ke lewatle

kapa kganyapa,

ha o mpeetse balebedi ho ntisa?

Ha ke re: Phate tsa ka

ke tsona tse tla ntshedisa,

moalo wa ka

o nthethefatse ho komakoma,

wena Modimo, o ntshosa ka ditoro,

ka dipono

o mpakela ho thothomela;

kahoo ke ikgethela lefu

la ho kgangwa,

ho ena le ho phela

ke le masatswane.

Bophelo bona ba ka bo ntenne,

nke ke ka phela kamehla yohle;

ako ntese,

matsatsi a ka ke mouwane!

“Motho e ne leng,

ha o mo nketse hodimo hakaale,

o bile o mo hlokometse hakaale?

Kamehla hoseng o a mo hlahloba,

kamehla motsotso ha o fete

o sa mo leke.

O tla kgaotsa neng ho ntjamela,

o ko mphe tshweya,

ke metse mathe?

Haeba ke sitilwe,

ke o sinyeditseng?

Wena Molebedi wa batho?

Ke ka dife

o nkentseng pakane ya hao,

hoo le nna

ke seng ke bile ke itenne?

Ke hobaneng

ha o sa tshwarele tshito ya ka,

wa tlosa bokgopo ba ka ba fela?

Haufinyane ke tla robala lebitleng;

o tla mpatla, empa ke tla ba siyo.”

JOBO 7:1-21

Empa Lentswe la Modimo hape le re fa tshepo ha re sotlehile. Lentsweng la hae, Modimo o re ruta karabelo e nepahetseng bakeng sa tshotleho.

Jwale re tla reng ka ditaba tsee? Ha Modimo a eme le rona, ke mang ya ka re lwantshang? Ha e le moo a sa ka a qenehela Mora wa hae ka sebele, a mpa a mo neetse lefu ka baka la rona bohle, na a ke ke a re nea dintho tsohle hammoho le yena na? Ke mang ya tla qosa bakgethwa ba Modimo, athe Modimo o a ba lokafatsa? Ke mang ya ka ba ahlolang, athe Kreste Jesu o ile a shwa, a ba a tsoha bafung, yena ya leng ka letsohong le letona la Modimo, ya bileng a re rapellang? Ke mang he, ya tla re arohanya le lerato la Kreste? Na ke matshwenyeho, kapa ditlallo, kapa tlhoriso, kapa tlala, kapa tlhobolo, kapa kotsi, kapa sabole? Jwalokaha ho ngotswe, ho thwe:

“Ke ka baka la hao

re bolawang ka mehla,

re nkwang re le dinku

tse hlajwang.”

Empa dinthong tsena tsohle re hlola ka mokgwa o phethehileng ka ya re ratileng. Ke kgodisehile hore leha e le lefu kapa bophelo, leha e le mangeloi, leha e le meya e meng e busang kapa e matla, leha e le tse teng kapa tse tlang ho ba teng, leha e le tse hodimo kapa tse tlase, leha e le sebopuwa sefe kapa sefe, di ke ke tsa re arohanya le lerato la Modimo, leo a re bontshitseng lona ka Kreste Jesu, Morena wa rona.

BAROMA 8:31-39

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Ho bona tshotleho e ngata hakaana ho o ama jwang jwalo ka mohlokomedi? O sebetsana jwang le tshotleho eo o tobaneng le yona ka dinako tse ngata jwalo?

- Ke tshepo efe eo o ka fanang ka yona ho batho ba sotlehang? See se o thusa jwang bowena haeba o sotleha?

Ho hola ka tshotleho

Leha re sa batle ho utlwa sena kamehla, ke nnete hore tshotleho e a re hudisa. Bibele hape e ruta hore tshotleho e thusa ho aha sebopeho sa motho.

Jwale, erekaha re lokafaditswe ka tumelo, re na le kgotso le Modimo ka Morena wa rona Jesu Kreste. Ke ka yena re bileng le hona ho amohelwa ka baka la tumelo mohaung ona oo re leng ho wona, mme re motlotlo ka ho ba le tshepo ya ho abelwa tlotla ya Modimo. Ho feta mona, re motlotlo le hara matshwenyeho, ka ho tseba hore matshwenyeho a hlahisa mamello, mamello ke bopaki ba hore re amohelehile, ho amoheleha hoo ho hlahisa tshepo, mme tshepo eo ha e swabise, hobane dipelo tsa rona di tlatsitswe lerato la Modimo ke Moya o Halalelang oo re o neilweng.

BAROMA 5:1-5

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o ka nahana ka mohlala wa ka moo o hotseng ka teng ka tshotleho?

- Na o boemong boo o ka reng o a sotleha hajwale? Na o ka nahana ka ditsela tsa ho hola tlasa tsotleho ee?

- Thathamisa ditsela tseo ka tsona kgolo eo o bileng le yona ka lebaka la ho sotleha e ka nnang yaba kgothatso ho batho ba bang, le ka ho kgetholoha batho bao o ba hlokomelang.

Kgotso le monyaka

Re bala Mangolong mabapi le moo kgotso ya nnete le monyaka di ka fumanwang.

“Ke le siela kgotso, ke le fa kgotso ya ka; ha ke le fe kamoo lefatshe le fanang kateng. Pelo tsa lona di se ferekane, leha e le ho ba boi.”

JOHANNE 14:27

Kamehla thabang ka ho ba ho Morena; ke boela ke re: Thabang! Mosa wa lona o ke o tsejwe ke batho bohle. Morena o haufi. Se ngongoreheng ka letho, empa tsohle tseo le di hlokang le di hlahise ho Modimo ka thapelo le kopo e nang le teboho. Kgotso ya Modimo, e fetang kutlwisiso yohle, e tla boloka dipelo tsa lona le mehopolo ya lona ho Kreste Jesu.

BAFILIPI 4:4-7

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- O ka re seabo sa kgotso le monyaka ke sefe bophelong ba mohlokomedi?

- Na ho na le diphetoho tsa letho tseo o lokelang ho di entsa hore o bapise bophelo ba hao le dithuto tse dirapeng tsa Mangolo aa?

- Na o ka nahana ka mohlala oo ho ona kgotso le monyaka tse tswang ho Modimo, di o thusitseng mosebetsing wa hao wa tlhokomelo?

Thapelo

Thapelo e hlalositswe e le bophara ba bophelo ba Mokreste. Bibele e bea thathiseletso e kgolo thapelong.

“Hape ha le rapela, le se ke la etsisa baikaketsi, ba ratang ho rapela ba eme matlung a thapelo le mabaleng a motse, hore ba bonahale ho batho; kannete ke a le bolella, ba se ba amohetse moputso wa bona. Empa wena ha o rapela, kena ka kamoreng ya hao, o kwale monyako, o rapele Ntatao ya leng teng le sephiring, mme Ntatao ya bonang le sephiring o tla o buseletsa. Jwale ha le rapela le se ke la ya lolololo jwaloka bahedene, ba hopolang hore ba tla utluwa ka baka la mantswe a bona a mangata. Le se ke la ba etsisa, hobane Ntata lona o sa ntsa tseba tseo le di hlokang, le eso mo kope.

“Ha ho le jwalo, lona rapelang tjena:

“ ‘Ntata rona ya mahodimong,

lebitso la hao le halaletswe;

Mmuso wa hao o tle;

thato ya hao e etswe lefatsheng

jwaloka lehodimong.

O re fe kajeno bohobe ba rona

ba tsatsi le leng le le leng;

o re tshwarele ditshito tsa rona,

jwalokaha le rona re tshwarela

ba re sitetsweng;

o re phemise ho kena molekong,

o mpe o re lopolle bobeng,

hobane Mmuso ke wa hao,

le matla, le tlotla,

kamehla le mehla. Amen.’

“Ha le tshwarela batho diphoso tsa bona, le lona Ntata lona ya mahodimong o tla le tshwarela; athe ha le sa tshwarele batho, Ntata lona le yena a ke ke a le tshwarela diphoso tsa lona.”

MATHEU 6:5-15

Pele ho tsohle, ke kgothaletsa hore dikopo, dithapelo, dithapello le diteboho di etsetswe batho bohle.

1 TIMOTHEA 2:1

Ka mokgwa o jwalo Moya o re thusa bofokoding ba rona, hobane ha re tsebe ho rapela ka mokgwa o tshwanelang, empa Moya ka bowona o re rapella ka mefehelo e ke keng ya bolelwa. Ya bonang se ka dipelong, o tseba sepheo sa Moya, hobane Moya o rapella badumedi ho ya ka thato ya Modimo.

Jwale re a tseba hore ba ratang Modimo, ba bitsitsweng ka morero wa hae.

BAROMA 8:26-28a

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Thathamisa ditsela tseo ka tsona mmotlolo wa thapelo oo Jesu a o rutileng, o leng bohlokwa haholo bakeng sa bahlokomedi.

- Thapelo e bapala seabo sefe hajwale mosebetsing wa hao wa tlhokomelo? O nahana hore e tlameha ho bapala seabo sefe?

- Na o kile wa ba le ketsahalo moo o neng o sa tsebe hore o rapelle eng, mme yaba Moya o Halalelang o a o rapella “ka ditsela tse ke keng tsa hlaloswa ka mantswe”?

- Na ho na le ntho eo o hlokang ho e tlisa ka pela Modimo ka thapelo hona jwale?

Botshepehi

Se seng sa dibopeho tsa bohlokwa tsa mohlokomedi ke botshepehi: botshepehi ho Modimo mmoho le botshepehi ho batho ba bang. Bala ka moo Paulosi a susumeditseng Timothea ho dula a tshepahetse.

O habe ho loka, borapedi, tumelo, lerato, tiisetso, mosa. Lwana ntwa e ntle ya tumelo; ikgapele bophelo bo sa feleng, boo o bo bitseditsweng, jwalokaha o entse boipolelo bo botle pela dipaki tse ngata. Mahlong a Modimo, yena ya phedisang tsohle, le mahlong a Kreste Jesu, ya ileng a etsa bopaki ba nnete kapele ho Pontiuse Pilato, ke o laela hore o boloke molao o se na letheba leha e le kodi, ho fihlela Morena wa rona Jesu Kreste a iponahatsa.

1 TIMOTHEA 6:11b-14

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Hobaneng o nahana hore botshepehi bo bohlokwa hakaalo ho mohlokomedi?

- Ke kamo efe eo ho se tshepahale ho Modimo ho ka bang le yona mosebetsing wa hao wa tlhokomelo? Le ho se tshepahale bathong ba bang?

- O ka netefatsa hore o dula o tshepahala pitsong ya hao jwalo ka mohlokomedi jwang?

Bohlale

Bafani ba tlhokomelo hangata ba tobana le maemo le dikgetho tse thata. Bohlale bo a hlokeha maemong ana.

“Ho tshaba Morena

ke qaleho ya bohlale,

ho tseba Ya Halalelang

ke yona kutlwisiso.”

MAELE 9:10

Tshepa Morena

ka pelo ya hao yohle,

o se ke wa tshepa bohlale ba hao.

Kenya Morena mererong ya hao,

mo kenye ho yona yohle,

tsela tsa hao a tla di otlolle.

O se ipone o le bohlale,

tshaba Morena, o sesefe bobe.

O tla phela hantle mmeleng,

masapo a hao a tiye.

MAELE 3:5-8

Bana beso, ikukeng le le ba lehlohonolo, ha le feta hara diteko tsa mefutafuta, hobane le a tseba hore ho lekwa ha tumelo ya lona ho tswala mamello. Mamello e ke e hlahise mosebetsi o phethehileng, e le hore le be batho ba phethehileng ka ho tlala, ba sa hlokeng letho. Haeba e mong wa lona a hloka bohlale, a ke a bo kope ho Modimo ya fang bohle ka matsoho a mabedi, a sa kganane, mme o tla bo fuwa. Feela a bo kope ka tumelo, a sa belaele letho, hobane ya belaelang o tshwana le leqhubu la lewatle le tsokotswang ke moya. Motho ya jwalo a se ke a lekanya hore o tla fuwa letho ke Morena, hobane ke motho ya sa tsebeng moo a emeng teng, ya sa tsitsang ditseleng tsohle tsa hae.

JAKOBO 1:2-8

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o ka dumellana le polelo e entsweng ka hodimo moo, hore “bahlokomedi hangata ba tobana le maemo le dikgetho tsa mathata”? Ke hobaneng ho le jwalo kapa ke hobaneng ho se jwalo?

- Ho latela Lengolo, bohlale bo qaleha hokae?

- Na o ka nahana ka boemo boo ho bona o hlokileng mme wa amohela bohlale ba Modimo le lesedi? Ho ile ha etsahalang?

Polokeho ka boteng ba Modimo

Bophelong bona, kotsi le tlokotsi di ka otla motho ka nako efe kapa efe ntle le tlhokomediso. Ke ka hona ho kokobetsang maikutlo hakana ho bala Bibeleng ka tshireletso ya Modimo.

Ya phelang tshireletsong

ya Ya Hodimodimo,

ya ahileng moriting

wa Ya Matla wohle,

o re ho Morena:

“O setshabelo sa ka

le qhobosheane ya ka,

Modimo wa ka eo ke mo tshepang.”

Ke yena ya tla o tshwasolla

lerabeng la setsomi,

le lefung le timetsang la sewa.

O tla o kwahela ka masiba a hae,

o tshabele tlasa mapheo a hae.

Botshepehi ba hae

ke thebe le thejana:

O ke ke wa tshaba ditshosa tsa

bosiu,

kapa metsu e bebang motsheare,

leha e le lefu la sewa

le kgukgunang lefifing,

leha e le koduwa e timetsang

hara mpa ya motsheare.

Batho ba sekete ba ka wa,

ba wa lehlakoreng la hao,

le ba kete tse leshome

ka letsohong la hao le letona;

empa wena

o ke ke wa hlahelwa ke letho.

O tla bona ka mahlo a hao

ha ba kgopo ba putswa.

Kahobane o entse Morena

setshabelo sa hao,

mme Ya Hodimodimo

o mo entse qhobosheane ya hao,

ha ho bobe bo ka o welang hodimo,

ha ho kotlo e ka atamelang

motlotlwane wa hao.

O tla laela mangeloi a hae,

a o lebele ditseleng tsohle tsa hao.

A tla o kgakeletsa ka diatla tsa wona,

esere leoto la hao

la kgoptjwa ke lejwe.

O tla hata tau le marabe,

o hatakele tawana le noha.

“Kaha o a nthata, ke tla mo lopolla,”

ho rialo Morena,

“ke mo sireletse,

hobane o tseba lebitso la ka.

Ha a ipiletsa ho nna ke tla mo araba;

matshwenyehong ke be le yena,

ke mo lopolle, ke mo tlotlise.

Ke tla mo sitsa ka ditshiu tse telele,

ke mmontshe ho pholosa ha ka.”

DIPESALEMA 91

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Jwalo ka mohlokomedi, na o ba le tlhoko ya ho fumana tshireletso sebakeng sa heno sa tshebetso? Haeba ho le jwalo, tshireletso kgahlanong le eng?

- Karolong ena ya Lengolo, na ho na le dipehelo dife kapa dife bakeng sa ho phela ha hao tlasa tshireletso ya Modimo? Na o hloka ho phethahatsa efe kapa efe ya tsona bophelong ba hao?

- Na o ka nahana ka boemo kapa maemo ao ho oona o fumaneng tshireletso ya Modimo nakong e fetileng?

- Diketsahalo le dinnete tse jwalo tse rutilweng Pesalemeng ya 91 di ka o thusa jwang boemong ba hao ba hajwale?

Memo ya ho phomola ho Morena

Ho ba mohlokomedi ho ka hloka matla a mangata haholo. Ka lebaka leo, phomolo e bohlokwa haholo. Jesu o re memela ho tla ho Yena mme re fumane phomolo.

“Tloong ho nna, lona bohle ba kgathetseng, ba imetsweng, mme ke tla le kgatholla. Itjariseng joko ya ka, le ithute ka nna, kahobane ke mosa, ke na le pelo e ikokobeditseng, mme le tla fumana phomolo. Joko ya ka e bonolo, mme thoto ya ka e bobebe.”

MATHEU 11:28-30

Ke ho Modimo feela

moo moya wa ka o ka phomolang,

pholoho ya ka e tswa ho yena.

Ke yena feela lefika la ka,

ke yena feela pholoho ya ka;

ke qhobosheane ya ka,

nke ke ka sisinyeha.

Lona bohle, le tla nne le pheelle

ho rusolla motho ho fihlela neng,

leha a se a le jwaloka lerako,

rako le hlephileng,

le motero o nyehlileng?

Ruri ba rera ho mo diha

boemong ba hae bo phahameng,

ba thabela leshano.

Ka melomo

ba hlohonolofatsa motho,

empa ka dipelong

ba a mo rohaka.

Moya wa ka o phomola

ho Modimo feela,

hobane tshepo ya ka e tswa ho yena.

Ke yena feela lefika la ka

le pholoho ya ka;

ke qhobosheane ya ka,

nke ke ka sisinyeha.

Pholoho ya ka

e tswa ho Modimo,

le tlotla ya ka

e tswa ho yena,

ke yena lefika la ka le matla;

Modimo ke setshabelo sa ka.

Mo tshepeng ka dinako tsohle,

mo tshepeng lona tjhaba sa heso,

mmuleleng difuba tsa lona.

Modimo ke setshabelo sa rona.

DIPESALEMA 62:2-9

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o utlwisisa phomolo eo Jesu a e fang batho ba tlang ho Yena jwang?

- Na o ka nahana ka ditsela tseo o ka tlang ho Jesu ho fumana phomolo? Na mohlomong ho na le merwalo ya letho eo o hlokang ho e tlisa ho Yena?

- Na o ka etsa qeto ya ho emela Modimo ka phutholoho? Na ho na le dintho tse etsang hore ho be thata ho Mo emela ka phutholoho?

Menahano

Tsela eo ka yona motho a nahanang e tla susumetsa mantswe le diketso tsa hae ka mokgwa oo a ke keng a o qoba. Ka lebaka leo, Lentswe la Modimo le re jwetsa hore re be sedi mabapi le tseo re tsepamisang maikutlo a rona ho tsona.

Le se ke la tshwana le ba lefatshe lena, le mpe le fetohe ka ho ntjhafala dikelellong, hore le tle le iphumanele seo thato ya Modimo e leng sona, e leng sohle se molemo, se kgahlehang, se phethehileng.

BAROMA 12:2

Qetellong, bana beso, tsohle tseo e leng nnete, tsohle tse hlomphehang, tsohle tse lokileng, tsohle tse hlwekileng, tsohle tse ratehang, tsohle tse babatsehang, leha e le eng le eng e kgabane le e rorisehang, tsena le di nahane.

BAFILIPI 4:8

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- O ka dumella Modimo ho fetola tsela eo o nahanang ka yona jwang?

- Na o ka nahana ka ditsela tsa nnete tsa ho tsepamisa menahano ya hao hodima “eng kapa eng e leng nnete, e hlwekileng, e nepahetseng, e halalelang, e botswalle, le e lokelehang”?

Boikano ba bahlokomedi

Serapa se latelang sa Lengolo se ka bonwa jwalo ka boikano bakeng sa bahlokomedi.

Kaha le le bakgethwa ba Modimo, ba halaleditsweng, ba ratwang ke yena, ebang le kutlwelobohloko, le mosa, le boikokobetso, le bonolo, le boiphapanyo. Ha e mong a lla ka e mong le mamellane, mme le tshwarelane jwalokaha le Morena a le tshwaretse. Hodima tsena tsohle, ebang le lerato, e leng lona le tlamahanyang tsohle hore di phethehe.

Kgotso ya Kreste e ke e buse dipelo tsa lona. Ke ka kgotso ena Modimo a le bitseditseng ho ba mmele o le mong. Lebohang ke hona. Lentswe la Kreste le ahe ka ho lona ka menono yohle ya lona. Rutanang, mme le eletsane ka bohlale bohle. Ka dipelo tse tletseng teboho, binelang Modimo dipesalema, difela le dipina tse halalelang. Eng kapa eng eo le e etsang kapa le e bolelang, le e etse lebitsong la Morena Jesu, mme ka yena le lebohe Modimo Ntata lona.

BAKOLOSE 3:12-17

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Na o ka dumela hore serapa see se ka nkuwa e le boikano bakeng sa bahlokomedi? Ke hobaneng ho le jwalo kapa ke hobaneng ho se jwalo?

- Ho latela serapa sena, ntho ya bohlokwa ka ho fetisisa ke eng? Ke hobaneng e le bohlokwa ho feta eng kapa eng e nngwe?

- Kamo eo e tla ba le yona bophelong le mosebetsing wa hao wa tlhokomelo ke efe haeba o phela ho latela maano aa?

Thapelo bakeng sa bahlokomedi

Thapelo e latelang ya moapostola Paulosi bakeng sa Bakreste ba Efese e tshwaneleha haholo bakeng sa bahlokomedi.

Ka baka leo le nna, ha ke se ke utlwile tsa tumelo ya lona ho Morena Jesu, le lerato leo le ratang badumedi bohle ka lona, ha ke phetse ho leboha Modimo ka baka la lona ha ke le rapella. Ke kopa Modimo wa Morena wa rona Jesu Kreste, Ntate ya tlotlehang, hore a ke a le fe moya wa bohlale o le senolelang yena, le tle le mo tsebe. Modimo a ke a edise mahlo a lona a moya, le tle le tsebe seo pitso ya hae e le tshepisang sona, seo boholo ba tlotla bo leng sona, e leng tlotla eo le tla e ja lefa mmoho le bahalaledi, le seo boholo bo fetisisang ba matla a hae bo leng sona ho rona ba dumelang. Ka wona matla ao a hae a maholo, o sebeditse ho Kreste, ha a mo tsosa bafung, mme a mmea ka letsohong la hae le letona, mahodimong, hore a tle a be kahodimo ho puso yohle, bookamedi bohle, matla wohle, le borena bohle ba meya e busang: kahodimo ho mang kapa mang, mehleng ena kapa mehleng e tlang. Modimo o bile o beile tsohle katlasa maoto a hae, mme ka ho mmea hodima tsohle, o mo entse hlooho ya kereke, eo e leng mmele wa hae, o phediswang ke yena ka ho tlala, yena ya phediswang ke Modimo ka ho tlala.

BAEFESE 1:15-23

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Ke dintlha dife tsa thapelo serapeng see tse bohlokwa boemong boo bahlokomedi ba iphumanang ba le ho bona? Hobaneng?

- Kopa motho e mong ho o rapella letsatsi le letsatsi. A ka sebedisa thapelo ena jwalo ka tataiso.

Lerato, hodima tsohle

Se seng sa dihlooho tse thathiseletswang ka ho fetisisa Testamenteng e Ntjha ke lerato. Hobane mosebetsi wa tlhokomelo o hloka lerato le lengata, ho bohlokwa ho lemoha seo Lentswe la Modimo le re rutang sona mabapi le sehlooho sena.

Leha nka bua dipuo tsa batho le tsa mangeloi, empa ke se na lerato, ke itshwanela feela le tshepe e llang kapa lekapa le etsang mangenengene. Leha nka ba le neo ya boporofeta, mme ka tseba diphiri tsohle tsa Modimo, ka ba ka di utlwisisa, esita leha nka ba le tumelo yohle e hlokahalang ho suthisa dithaba, empa ke se na lerato, ha ke letho. Leha nka fana ka tsohle tseo ke nang le tsona, esita leha nka neelana ka mmele wa ka hore o tjheswe, empa ke se na lerato, ha ho nthuse letho.

Lerato le na le mamello, lerato le mosa; ha le na mohono, ha le na boikakaso, ha le na boikgohomoso, ha le na mekgwa e mebe, ha le ikgopolele, ha le halefe, ha le na disuwa, ha le thabele bokgopo, empa le thabela nnete. Le iphapanyetsa tsohle, le dumela tsohle, le tshepa tsohle, le mamella tsohle.

Lerato ha le ka ke la fela le ka mohla, empa dipolelo tsa boporofeta di tla fela, le neo ya maleme asele e tla kgaotsa, le tsebo e tla fela. Re tseba ka mokgwa o sa phethahalang, mme re porofeta ka mokgwa o sa phethahalang, empa mohla ho hlahang ho phethehileng, ho sa phethahalang ho tla fela. Ha ke ne ke sa le ngwana, ke ne ke bua jwaloka ngwana, ke hopola jwaloka ngwana, ke nahana jwaloka ngwana, empa ha ke se ke le monna, ke tlohetse tsa bongwana. Hajwale re bona ka seipone, ka lerootho, empa mohlang oo re tla bona jwalokaha difahleho di tadimane. Hajwale ke tseba ka mokgwa o sa phethahalang, empa mohlang oo ke tla tseba jwalokaha Modimo a ntseba.

Jwale tsena tse tharo, e leng tumelo, le tshepo, le lerato, di tla nne di be teng, empa e kgolo ho tsona ke lerato.

1 BAKORINTHE 13

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Hobaneng o nahana hore lerato le fuwa boemo ba bohlokwa hakaalo Bibeleng?

- Thathamisa ditsela tseo ka tsona tlhaloso ena ya lerato e fapaneng le mohopolo oo batho setjhabeng sa rona ka kakaretso ba bang le oona mabapi le lerato. Kutlwisiso ya hao ya see e bohlokwa hakae bakeng sa mosebetsi wa hao wa tlhokomelo?

- Ke dintlha dife tsa lerato tseo o hlokang ho di bontsha haholo mosebetsing wa hao wa tlhokomelo? Na o ka nahana ka ditsela tsa nnete tsa ho etsa see?

Tjhebo ya bosafeleng

Tshepo eo Lentswe la Modimo le re fang yona e fapane le tshepo efe kapa efe e nngwe, hobane ke ya bosafeleng. Jwalo ka bahlokomedi, re hloka ho bona mosebetsi wa tlhokomelo ka tjhebo ya bosafeleng e le hore re utlwisise molemo wa nnete wa yona.

Jwale ka bona lehodimo le letjha, le lefatshe le letjha, hobane lehodimo la kgale le lefatshe la kgale di fetile, mme lewatle ha le sa le yo. Ka boela ka bona motse o halalelang, Jerusalema e ntjha, o theoha lehodimong, ho Modimo, o hlophehile hantle, jwaloka monyaduwa ha a ikgabiseditse monyadi wa hae. Ka utlwa lentswe le phahameng, le tswang teroneng, le re: “Bona, leaho la Modimo ke leo hara batho. O tla aha le bona; bona e tla ba setjhaba sa hae, mme Modimo ka sebele a be le bona, e le Modimo wa bona. O tla hlakola meokgo yohle mahlong a bona, mme lefu ha le sa tla hlola le eba teng, esita le mahlomola, kapa dillo, kapa bohloko, hobane tsa kgale di fetile.”

Ya dutseng teroneng a re: “Bona, ke ntjhafatsa tsohle.” A ba a re: “Ngola: Dipolelo tsena di a tshepahala, ke tsa nnete.”

A nto re: “Ho phethahetse. Ke nna Alfa le Omega, Qalo le Qetello. Ya nyorilweng ke tla mo nwesa sedibeng sa metsi a bophelo a fanwang feela. Ya hlolang e tla ba mojalefa wa tsena; ke tla ba Modimo wa hae, mme yena e be mora wa ka.”

TSHENOLO 21:1-7

Bakeng sa boinahano bo eketsehileng:

- Ke moelelo ofe oo bohlokomedi ba hao bo nang le ona mabapi le tjhebo ee ya bosafeleng? Ntle le melemo ya hanghang ho ba sotlehang, phano ya hao ya tlhokomelo e fana ka eng mabapi le bosafeleng?

- Ke tshepo efe eo serapa see se fanang ka yona ho bahlokomedi le batho bohle ba sotlehang?

- Na o ka nahana ka ditsela tsa nnete tsa ho etsa hore tshepo ee e be ya nnete ho batho bao o ba hlokomelang?

CALLED TO CARE

First digital edition 2018

Bible text: Sesotho 1989 Translation (Standard Orthography)

© Bible Society of South Africa 1989, 2018

All rights reserved. No part of this book may, without prior written permission of the copyright holder, be reproduced or transmitted in any form or by any means, electronic, mechanical or otherwise, either through photocopying, writing, audio recording, or any other system for information storage and retrieval.

Published by the Bible Society of South Africa, P O Box 5500, Tyger Valley 7536, Bellville

www.biblesociety.co.za

Epub-format:    ISBN 978-0-7982-2264-8

Mobi-format:    ISBN 978-0-7982-2265-5

PDF-format:      ISBN 978-0-7982-2266-2

Bibles and audio Bibles are available on the BibleSA-app

Table of Contents

Selelekela

Phano ya tlhokomelo jwalo ka pitso

Ho tsotella, jwalo ka phethahatso ya molao wa bohlokwa ka ho fetisisa

Modimo ke mohlodi wa phano ya tlhokomelo?

Mofodisi ya lemetseng

Boikutlo

Kgothatso e tswang Mangolong

Moya o Halalelang le phano ya tlhokomelo

Mpho ya phano ya tlhokomelo

Meputso ya phano ya tlhokomelo

Bahlokomedi ba hlohonolofetse

Phano ya tlhokomelo le dikamano

Mokgathala wa phano ya tlhokomelo

Ke nako ya ho itokolla mme o tswele pele

Ntjhafatso ya mohlokomedi

Mamello

Karabelo e mpe ho mosebetsi wa hao

Molato le tshwarelo

Ho tobana le tshotleho

Ho hola ka tshotleho

Kgotso le monyaka

Thapelo

Botshepehi

Bohlale

Polokeho ka boteng ba Modimo

Memo ya ho phomola ho Morena

Menahano

Boikano ba bahlokomedi

Thapelo bakeng sa bahlokomedi

Lerato, hodima tsohle

Tjhebo ya bosafeleng